اهداف برنامه حافظه جهانی با پنج استراتژی کلیدی زیر حاصل می شود. استراتژی ۱- شناسایی میراث مستند: شامل شناسایی میراث مستند مهم جهانی و ثبت آن در حافظه جهانی. به هر صورت، در زمان نامزدی، این مهم نیست که میراث مستند به طور شایسته ای حفاظت و نگهداری شده یا به توجه فوری احتیاج دارد بلکه، اهمیت جهانی میراث مستند مهم تر است.

 استراتژی ۲- افزایش آگاهی ها: این برنامه تلاش خواهد کرد آگاهی های جهانی نسبت به اهمیت میراث جهانی، نیاز به حفاظت و نگهداری و دسترس پذیری میراث را افزایش دهد.

 استراتژی ۳- حفاظت و نگهداری: هم اکنون برای افزایش میزان حفاظت و نگهداری از میراث مستند جهانی، بعنوان یک انگیزه، داشتن پروژه های حفاظت و نگهداریِ میراث جهت ثبت آثار در حافظه جهانی مورد تشویق قرار می گیرد و در جایی که امکان داشته باشد به طور مستقیم توسط یونسکو و یا از طریق ارتباط با حامیان دیگر پشتیبانی می شود.

 استراتژی ۴- دسترسی: موسسات متولی تشویق می شوند با استفاده از تکنولوژی جدید، دسترسی به میراث مستند تحت مراقبت خود را از طریق فعالیت مجدد (یعنی پاسخگوئی مستقیم به تقاضاهای محققان و سایر استفاده کنندگان) و هم از طریق فعالیت حرفه ای (برای مثال، انتشارات و تولیدات، فایل ها و پایگاههای اطلاعاتی پیوسته) افزایش دهند.

 استراتژی ۵- ساختارها، موقعیت ها و ارتباطات: ساختار کمیته های برنامه در سطوح ملی، منطقه ای و    بین المللی در حالی که به سرعت رشد یافته، باعث استمرار توسعه خواهد شد و ثبت ملی و منطقه ای همانند ثبت بین المللی به طور مشهودتری توسعه خواهد یافت. ارتباط فعال با سازمان های غیر دولتی (NGO  ) و کمیسیون های ملی تشویق می شود.

(ادامه…)

اگر در جستجوی فرهنگ مترادفها و متضادها در زبان فارسی هستید؟ اگر تاکنون چنین فرهنگی را نیافته اید؟

 اگر در جستجوی مطالب اینترنتی و انتخاب کلیدواژه مشکل دارید؟

 به اطلاع می رساند لغت نامه واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی در ۶ جلد توسط آقای سید علی پورحسینی – از پژوهشگران تالار محققان کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی- با حمایت مؤسسه پژوهشی فراگستر محقق تدوین شده است. مهمترین هدف آقای پورحسینی از تدوین این اثر، سرعت بخشیدن در جهت کسب و بازیابی اطلاعات می باشد. ایشان در مقدمه، کاربرد این اثر را تنها محدود به ذخیره و بازیابی اطلاعات نمی داند بلکه در به کارگیری و کمک جهت تدوین اصطلاحنامه ها، انتخاب سرعنوان ها و به خصوص گسترش دامنه لغت یک نویسنده و یا گوینده در جهت تنوع بخشیدن به نوشته یا نطق سخنرانی و مواردی دیگر نیز می داند. این لغت نامه شامل ۲۴۹۲۱ مدخل، ۴۱۸۲۶ حوزه معنایی (مترادف) ۶۷۸۱ واژه متضاد و در کل متشکل از ۲۵۰۰۰۰ واژه می باشد. امید است این اثر گرانقدر هرچه زودتر منتشر و در دسترس پژوهشگران و محققان قرار گیرد. 

حافظه جهانی، میراث مستند بشریت را دربر می گیرد. برای حصول اهداف برنامه حافظه جهانی، تعریف میراث مستند دربرگیرنده موارد ذیل است: - قابل نقل و انتقال باشد

 - از علامت ها / نشان ها، اصوات و یا تصاویر ساخته شده باشد

 - قابلیت حفاظت و نگهداری را داشته باشد

 - قابلیت تولید مجدد و جابجائی را داشته باشد

 - طبق یک فراینده سنجیده و مستند، ایجاد شده باشد

 به طور معمول، این موارد شامل میراث مستند نمی شود: بخشی از یک اساس و ساختار ثابت مثل یک ساختمان یا یک مکان طبیعی، اشیایی در خصوص علامت ها/ نشان ها که تابع اهداف خودشان هستند، یا مواردی که نسخه اصل و غیر قابل تولید مجدد است مثل نقاشی ها، تصاویر سه بعدی و یا اشیای هنری. برخی مستندات مثل کتیبه ها، سنگ نوشته ها و نقاشی های صخره ای را نیز بعلت غیر قابل انتقال بودن شامل نمی شود.

 لازم به ذکر است آثار تاریخ شفاهی هر چند که بخشی از میراث مستند است و در برخی فرهنگ ها، سنت شفاهی عامل مهمی است لیکن، این مورد در برنامه حافظه جهانی نمی گنجد و در سایر  برنامه های تکمیلی یونسکو منظور شده است.

به نظر، دیدگاههای دکتر فتاحی در خصوص نقش ها و وظایف کتابدارن و اطلاع رسانان در عصر تحول می تواند بیانگر نقش کتابخانه ها در نوآوری و شکوفایی علمی جامعه باشد. این نقش ها عبارتند از: 

۱٫ مدیریت یکپارچه منابع و نظامهای اطلاعاتی با هدف ایجاد ارتباط و انسجام در محیط اطلاعاتی و ارائه خدمات سریعتر و بهتر به کاربران

۲٫ گزینش و ارزیابی منابع، نظامها و شبکه های اطلاعاتی با هدف فراهم آوری دسترسی جامعه به اطلاعات کیفی

۳٫ مشاوره اطلاعاتی و پژوهشی به کاربران با هدف تسهیل، تسریع و بهبود فرایند فعالیتهای پژوهشی و تولید دانش نو

۴٫ آموزش مهارتها و سواد اطلاعاتی با هدف توانمندسازی کاربران در بهره گیری مستقل از محیط اطلاعاتی و سوق دادن جامعه به سوی جامعه اطلاعاتی

۵٫ طراحی و یا کمک به طراحی نظامهای اطلاعاتی کاربرمدار با هدف ایجاد نظامهای کاربرمدارتر و کارآمدتر

۶٫ سازماندهی کاربرمدار و خلاقانه اطلاعات با هدف جستجو و بازیابی مرتبط تر و کمک به تولید دانش نو

  ۷٫ برنامه ریزی و توسعه خدمات برون کتابخانه ای با هدف به حد اکثر رسانیدن اشاعه اطلاعات و خدمات برای کاربرانی که کمتر به کتابخانه می آیند و نیز برای کاربران راه دور

مأخذ: دکتر رحمت الله فتاحی، تبیین و تحلیل نقش کتابداران و اطلاع رسانان در عصر تحول و ارائه چارچوبی نظری برای ارزیابی خدمات کتابخانه ها در محیط جدید