مقدمه :

کتابخانه امام رضا (ع) بیرجند یکی از کتابخانه های وابسته به سازمان کتابخانه ها ، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی می باشد که در سال ۱۳۸۱ توسط سازمان توسعه و عمران آستان قدس رضوی در قسمتی از باغ اکبریه (مجموعه مسکونی خانواده علم) احداث گردیده است.

با استناد به وصیت نامه اسدا… علم ، در سال ۱۳۵۶ باغ اکبریه که ملک مسکونی خانواده علم محسوب می شده است وقف آستان قدس رضوی گردیده است. قسمت مسکونی این بنا اکنون اداره کل میراث فرهنگی استان خراسان جنوبی است و قسمتی از باغ که قبلاَ برای مدت چند سال یک مکان تفریحی به نام پارک شادی بوده است به فضایی جهت احداث کتابخانه تبدیل شده است.

این کتابخانه در ۱۸ خرداد ماه ۱۳۸۱ با مجموعه ای نزدیک به ۸۰۰۰ نسخه کتاب و ظرفیت ۱۶۶ نفر و ۹ نفر پرسنل شروع به کار نمود.

معرفی کتابخانه :

کتابخانه امام رضا(ع) بیرجند واقع در خیابان معلم ، میدان موزه ، جنب اداره میراث فرهنگی خراسان جنوبی در زمینی به وسعت ۲۱۰۰ متر مربع و زیربنای ۸۸۰ متر مربع در دو طبقه احداث گردیده است. طبقه اول به بانوان و طبقه دوم به آقایان اختصاص دارد. تالار مطالعه و مخزن در هر طبقه با هم ادغام شده است و گنجایش هر تالار۱۰۰ نفر است. در هر طبقه یک اتاق به نمازخانه اختصاص داده شده است . واحد اینترنت و سمعی بصری در طبقه اول قرار دارد . منابع کتابخانه نسبت به سایر کتابخانه های عمومی سطح شهر روزآمدتر و غنی تر است، شیوه دسترسی آزاد به کتابها و واقع شدن در مسیر مراکز آموزش عالی از دلایل شلوغ بودن این کتابخانه است.

خدمات کتابخانه :

ثبت نام : ثبت نام عضویت در تالارهای کتابخانه انجام می شود. کتابخانه در مورد عضو گیری تابع مقررات سازمان است و فقط شرط سنی از شرایطی است که لحاظ گردیده است و شامل پذیرش افراد زیر دبیرستان نمی شود . شرایط عضویت عبارتند از :

- فتوکپی شناسنامه و کارت شناسایی از هر کدام یک برگ

- عکس ۲×۳ یک قطعه

- تکمیل فرم درخواست

- فتوکپی کارت شناسایی کارمندی یا جواز کسب ضامن یا معرفی نامه از محل تحصیل یا محل کار

- رسید پرداخت حق عضویت سالانه

مواردی از آیین نامة عضویت :

- رعایت کردن حجاب اسلامی الزامی است و کتابخانه از عضویت افراد بد حجاب معذور است.

- مدت اعتبار کارت عضویت از تاریخ صدور یک سال کامل خورشیدی خواهد بود. در صورت تمایل عضو می تواند با ارائة معرفی نامة جدید و پرداخت حق عضویت سالانه کارت خود را برای یک سال دیگر تمدید نماید.

- حق عضویت سالانه با تصویب هیئت مدیره محترم کتابخانه تعیین خواهد شد.

- در صورت مفقود شدن کارت عضویت ، صدور المثنی مستلزم گذشت ۲ ماه از زمان اطلاع می باشد.

- عضو موظف به رعایت مقررات کتابخانه می باشد ، در صورت عدم رعایت ادامه عضویت با نظر مسئول کتابخانه خواهد بود.

ساعت کار واحد ثبت نام : همه روزه به جز پنج شنبه ها از ساعت ۱۵/۷ الی ۱۸

جستجوی اطلاعات کتابشناختی :

در این واحد جستجوی اطلاعات به صورت تلفنی و حضوری انجام می شود. به مراجعان آموزشهای لازم جهت استفاده از مجموعة کتابخانه داده می شود و در صورت نیاز به جستجوی اطلاعات ، اطلاعات مورد نیاز در اختیار مراجعین قرار میگرد. با در اختیار قرار دادن انواع فهرستهای جدید ناشران به مراجعین کمک می شود تا بتوانند کتب مورد نیاز خود را درخواست دهند. لیستهای درخواستی مراجعین پس از جمع آوری و بررسی در اختیار بخش فراهم آوری مواد سازمان قرار می گیرد تا جهت تهیه اقدام شود.

امانت و گردش کتاب :

مواردی از آیین نامة گردش کتاب عبارتند از :

- کتابهای امانتی کتابخانه فقط به دارندگان کارت عضویت داده می شود.

- اعضای بخش امانت اجازه ندارند کارت عضویّت خود را در اختیار اشخاص دیگر قرار دهند . در صورت تخلف ، عضو از زمان تحویل کارت ، ۱۵ روز از دریافت کتاب محروم خواهد شد ، پس از سه نوبت کارت عضویت وی باطل خواهد شد.

- اعضاء تا مدرک کارشناسی ۲ نسخه کتاب و افرادی که دانشجوی ارشد به بالا هستند ۳ نسخه کتاب می توانند به امانت ببرند.

- حداکثر زمان امانت کتاب ۲ هفته خواهد بود.

- کتاب مورد امانت باید رأس موعد مقرر برگشت داده شود ، در صورت نیاز مشروط به اینکه کتاب مورد نظر در رزرو قرار نگرفته باشد ، عضو می تواند مجدداً آن را تمدید نماید.(تمدید کتاب به صورت تلفنی و یا حضوری)

- در تأخیر در استرداد کتابهای امانتی به شیوه ذیل عمل خواهد شد:

۱٫ تأخیر اول ، جریمه نقدی و محرومیت از دریافت کتاب به مدت یک نوبت زمان تأخیر

۲٫ تأخیر دوم ، جریمه نقدی و محرومیت از دریافت کتاب به مدت دو نوبت زمان تأخیر

۳٫ تأخیر سوم ، کارت عضویت عضو باطل خواهد شد.

- در صورتی که کتاب امانت داده شده نزد عضو ، خط خورده ، مخدوش یا ناقص گردد ، عضو مکلف به تأمین خسارت آن خواهد بود.

- چنانچه کتاب در نزد عضو مفقود شده ، عضو موظف است عین کتاب را خریداری و تحویل دهد.

ساعت کار واحد امانت : همه روزه از ساعت ۱۵/۷ الی ۳۰/۱۸ بانوان و آقایان تا ۱۵/۱۹

سمعی بصری : در این واحد که با واحد ثبت نام خواهران ادغام است اعضاء می توانند از مجموعه سی دی کتابخانه استفاده کنند .

آئین نامه بخش سمعی بصری :

- افراد باید حتماً عضو کتابخانه باشند.

- در هر نوبت ۲ حلقه سی دی امانت داده می شود.

- مدت امانت ۴ روز است در صورت نیاز مشروط به اینکه مدرک موردنظر متقاضی نداشته باشد عضو می تواند مجدداً آن را تمدید نماید.

- در صورت مخدوش شدن ، شکستن سی دی یا قاب آن ، عضو موظف است عین آن را خریداری نماید.

- در صورت استفاده از سیستمهای سمعی بصری در هر نوبت فقط دو سی دی امانت داده می شود.

- برای امانت سی دی به همراه داشتن کارت عضویت الزامی است.

اینترنت : در این واحد اعضاء و افراد غیر عضو می توانند از خدمات اینترنتی در قبال پرداخت هزینة خدمات ، استفاده نمایند . هزینه هر ساعت استفاده از اینترنت مبلغ ۰۰۰/۶ریال است. خدمات ارائه شده در این واحد عبارتند از :

- جستجوی مقالات و اطلاعات درخواستی

- اسکن و پرینت مقالات و اطلاعات مورد نیاز

- راهنمایی مراجعان جهت استفاده از اینترنت

- دانلود نرم افزارهای کاربردی

- انجام ثبت نامهای اینترنتی

- رایت سی دی

ساعت کار این واحد همه روزه صبح از ساعت۸ الی ۱۳ و عصر از ساعت ۱۵ الی ۱۹ است. این واحد توسط یک نفر زیر نظر مستقیم سرپرست کتابخانه انجام وظیفه می نماید.

اعضاء کتابخانه :

کتابخانه دارای ۱۳۱۷۳نفر عضو فعال می باشد که ۵۶۱۸ نفر آنها را برادران و ۷۵۵۵ نفر را خواهران تشکیل می دهند. گروههای اعضاء عبارتند از: دانشجویان کاردانی ، کارشناسی ، کارشناسی ارشد ، دانش آموزان دبیرستانی و پشت کنکوری ، زنان خانه دار ، اعضاء هیئت علمی دانشگاهها و کارمندان

مجموعه :

کتب : مجموعه کتابخانه که بیشتر با تاکید بر تهیه منابع پژوهشی و دانشگاهی است تا بهمن ماه ۸۸ تعداد ۳۴۷۱۹ نسخه کتاب است. این منابع تقریباَ به طور مساوی بین تالار آقایان و بانوان تقسیم شده است.

نشریات : روزنامه های آبونمان این کتابخانه عبارتند از : خراسان- قدس- اطلاعات- جام جم- همشهری- بیرجند امروز- هفته نامه پیک سنجش-آوای خراسان جنوبی- هفته نامه بازار کار

مجلات عبارتند از : روزهای زندگی – اطلاعات علمی- اطلاعات هفتگی- دنیای ورزش- جوانان امروز- موفقیت- خانواده سبز- آشپزی خانواده سبز- مهدی موعود – همشهری خانواده

سایر ادوراری ها :فصلنامه کتابداری و اطلاع رسانی- زائر- فصلنامه کتاب زنان- مشکوه- حرم -دانشورز فرهنگ خراسان جنوبی- افق رسانه – ارمغان –قاصدک -بهورز – سیاحت غرب – بازتاب اندیشه

آرشیو روزنامه ها معمولاَ در قفسه ای جداگانه تا یک ماه برای استفاده مراجعین نگهداری می شود.

 CD (سی دی ): تعداد ۵۷۷ حلقه سی دی که از سی دی های همراه کتاب ها می باشد و ۳۸۱ عنوان سی دی آموزشی این مجموعه را تشکیل می دهد .

نیروی انسانی:

۱۲نفر پرسنل دارد(۷ نفر خانم و ۵ نفر آقا). ۷ نفر متخصص کتابداری و اطلاع رسانی و ۵ نفر مأمور مراقب و دارای مدرک دیپلم هستند. در هر شیفت کاری۳ نفر خانم و ۳ نفر آقا ارائه خدمات می نمایند.

ساعات کار کتابخانه :

کتابخانه همه روزه به جز ایام تعطیل عمومی از ساعت ۱۵/۷ الی ۴۵/۱۹ باز است ، روزهای جمعه فقط تالار مطالعة آقایان از ساعت ۹ الی ۱۹ باز می باشد.

خدمات فوق العاده:

اطلاع رسانی از طریق بریده جراید

نمایش چاپی تازه های کتاب

همکاری با مراکز آموزش عالی در آموزش فنون کتابداری به کتابداران و کارورزان

همکاری با مدارس و فراهم آوردن امکان بازدید از کتابخانه و ارائه آموزشهای لازم برای استفاده از کتابخانه

همکار ی با سازمان ها و ادارات دولتی جهت اطلاع رسانی در زمینه همایش ها و سمینارها

همکاری با محققین و اعضاء هیئت علمی و مراجعینی که از دانشگاهها و مراکز آموزش عالی معرفی می شوند.

همکاری با مراکز آموزش عالی جهت ثبت نام و تسویه حساب دانشجویان غیربومی

تالار آقایان : همه روزه به جز ایام تعطیل عمومی از ساعت ۱۵/۷ الی ۴۵/۱۹

تالار بانوان : همه روزه به جز ایام تعطیل عمومی از ساعت ۱۵/۷ الی ۴۵/۱۸

تالار مطالعه آقایان : جمعه ها از ساعت ۹ الی ۱۹

واحد ثبت نام : از ۱۵/۷ الی ۱۸ به جز پنج شنبه ها

اینترنت : صبح از ۸ الی ۱۳ عصر از ۱۵ الی ۱۹

سمعی بصری : ۱۵/۷ الی ۳۰/۱۸

شرایط استفاده :

- افراد باید حتماً عضو کتابخانه باشند.

- در هر نوبت ۲ حلقه سی دی امانت داده می شود.

- مدت امانت ۴ روز است در صورت نیاز مشروط به اینکه مدرک موردنظر متقاضی نداشته باشد عضو

می تواند مجدداً آن را تمدید نماید.

- در صورت مخدوش شدن ، شکستن سی دی یا قاب آن ، عضو موظف است عین آن را خریداری نماید.

- در صورت استفاده از سیستمهای سمعی بصری در هر نوبت فقط دو سی دی امانت داده می شود.

- برای امانت سی دی به همراه داشتن کارت عضویت الزامی است.

- در صورت تأخیر در استرداد منابع عضو موظف به پرداخت جریمة نقدی است.

۱) یک برگ کپی شناسنامه یا کارت ملی متقاضی

۲) یک برگ کپی از ضامن شاغل در بیرجند : موارد قابل قبول برای ضمانت

- مشاغل آزاد : کپی جواز کسب (تاریخ اعتبار داشته باشد)

- کارمندان : کپی کارت شناسایی کارمندی یا آخرین فیش حقوقی یا حکم کارکزینی

- بازنشستگان دولت : کپی کارت منزلت

- دانشجویان غیر بومی : معرفی نامه از آموزش دانشگاه

- دانشجویان دانشگاه آزاد و علوم پزشکی : معرفی نامه از کتابخانه دانشگاه

۳) یک قطعه عکس

۴) مبلغ ۱۵۰۰ تومان حق عضویت سالانه

۵) به همراه داشتن آدرس و تلفن منزل و محل کار ضامن الزامی است.

۶) کامل بودن کلیه مدارک در زمان ثبت نام الزامی است.